Theo như bài viết trước đó đã đề cập, một người được xem là bị can khi có quyết định khởi tố của cơ quan có thẩm quyền. Tuy nhiên, trong tố tụng hình sự có 2 quyết định khởi tố là quyết định khởi tố bị can và quyết định khởi tố vụ án. Vậy làm sao để phân biệt 02 quyết định này? Cùng ANSGLAW tìm hiểu về vấn đề này:
Về phiên âm, tuy 02 thuật ngữ này khá giống nhau, nhưng một thuật ngữ dùng để chỉ về giai đoạn tố tụng, thuật giữ còn lại thì chỉ là thủ tục tố tụng trong giai đoạn tố tụng khác.
Theo đó, khởi tố vụ án hình sự là một giai đoạn tố tụng độc lập, mở đầu cho các hoạt động điều tra vụ án hình sự. Là việc các cơ quan có thẩm quyền sẽ xác định việc có hay không có dấu hiệu tội phạm để ra quyết định khởi tố vụ án hình sự hoặc quyết định không khởi tố vụ án hình sự.
Còn khởi tố bị can không phải là giai đoạn tố tụng mà chỉ là hành vi tố tụng trong giai đoạn điều tra.
Sự khác nhau giữa 2 thuật ngữ này được tóm tắt như sau:
Trước khi ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, Cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét các căn cứ khởi tố từ các nguồn luật định có dấu hiệu tội phạm. Còn trước khi ra quyết định khởi tố bị can thì Cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét người đã thực hiện hành vi. Đồng thời, khi có quyết định khởi tố bị can, tư cách tham gia tố tụng của người bị tố giác, bị kiến nghị khởi tố lúc này cũng đã thay đổi, quyền và nghĩa vụ cũng thay đổi.
Quyết định khởi tố vụ án hình sự là căn cứ pháp lý để Cơ quan có thẩm quyền tiến hành các hoạt động điều tra, truy tố. Quyết định khởi tố bị can là căn cứ pháp lý để áp dụng các biện pháp tố tụng đối với bị can như bắt, tạm giam, khám xét,…
Hy vọng bài viết này sẽ giúp các bạn hiểu hơn về hai thuật ngữ tố tụng hình sự này.
