Sử dụng ma túy là hành vi vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi năm 2017 không còn quy định về Tội sử dụng trái phép chất ma túy, nên người sử dụng ma túy lần đầu không được xác định là tội phạm.
Thay vào đó, họ sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định pháp luật. Theo Điều 23 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, người sử dụng trái phép chất ma túy có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 01 – 02 triệu đồng. Ngoài ra, họ còn bị tịch thu tang vật và phương tiện vi phạm.
Sử dụng ma túy không phải là hành vi phạm tội, do đó người sử dụng ma túy sẽ không phải chịu trách nhiệm hình sự (gồm cả trường hợp sử dụng ma túy lần đầu).
Quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy là biện pháp phòng ngừa. Khi phát hiện một người có dấu hiệu sử dụng trái phép chất ma túy, cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành xét nghiệm ma túy. Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được thông báo về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy và kết quả xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người sử dụng trái phép chất ma túy cư trú ổn định hoặc nơi phát hiện hành vi sử dụng trái phép chất ma túy ra quyết định và tổ chức quản lý người này. Thời hạn quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy là 01 năm.
Việc quản lý người sử dụng ma túy lần đầu quy định tại Điều 23 Luật Phòng, chống ma túy năm 2021, được thực hiện như sau:
– Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm lập danh sách và quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy lần đầu trong thời hạn 01 năm, kể từ ngày lập biên bản vi phạm hành chính. Trong thời gian quản lý, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm:
- Phối hợp với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan để giáo dục, giúp đỡ người sử dụng trái phép chất ma túy lần đầu cai nghiện tự nguyện, hòa nhập cộng đồng.
- Thực hiện các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn người sử dụng trái phép chất ma túy lần đầu tái sử dụng chất ma túy.
Nếu người sử dụng ma túy lần đầu không có nơi cư trú ổn định thì sẽ không bị quản lý theo quy định trên.
Vì vậy, để tránh bị xử lý vi phạm hành chính và bị quản lý, người dân cần nâng cao nhận thức về tác hại của ma túy và không sử dụng ma túy dưới bất kỳ hình thức và lý do nào.
