Tội phạm là người chưa thành niên (hay còn gọi là người dưới 18 tuổi phạm tội) là một trong những nhóm tội phạm mà xã hội đặc biệt quan tâm. Vì tính chất đặc thù của nhóm đối tượng này, tội phạm là người dưới 18 tuổi được pháp luật quy định thành một nhóm đối tượng riêng, có chính sách đặc biệt hơn các nhóm đối tượng còn lại. Theo quy định của Pháp luật Hình sự Việt Nam, nhóm người dưới 18 tuổi phạm tội được phân làm 2 nhóm:
(1) Từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi
(2) Từ đủ 16 tuổi trở lên
Tuỳ vào loại tội phạm, mà ở từng nhóm độ tuổi, sẽ quyết định có hay không bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Cụ thể, Điều 12 Bộ Luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định 2 nhóm đối tượng dưới 18 tuổi phải chịu TNHS với các tội danh cụ thể như sau:
“1. Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ những tội phạm mà Bộ luật này có quy định khác.
2. Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng quy định tại một trong các điều 123, 134, 141, 142, 143, 144, 150, 151, 168, 169, 170, 171, 173, 178, 248, 249, 250, 251, 252, 265, 266, 286, 287, 289, 290, 299, 303 và 304 của Bộ luật này.”
Như vậy, Theo quy định của Pháp luật hình sự hiện hành, Nhóm người từ đủ 16 thì phải chịu trách nhiệm hình sự đối với mọi loại tội phạm (trừ những trường hợp luật định), còn đối với Nhóm người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự trong một số trường hợp cụ thể.
Đồng thời, theo Điều 9 Bộ luật Hình sự:
– Tội phạm rất nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội rất lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là từ trên 07 – 15 năm tù.
– Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng là tội phạm có tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội đặc biệt lớn mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là từ trên 15 – 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình.
Cụ thể như sau:
Cùng với sự phát triển của xã hội, những cám dỗ của cuộc sống hiện đại, mối liên kết trong gia đình lỏng lẻo đã khiến tội phạm là người dưới 18 tuổi ngày càng trẻ hóa. Có những đối tượng chưa đủ 14 tuổi nhưng đã thực hiện các hành vi nguy hiểm cho xã hội như trộm cắp, cướp giật, cướp tài sản, là đối tượng bị lợi dụng các tội phạm về ma tuý, mại dâm, thậm chí là giết người.. nhưng không thể xử lý bằng chế tài hình sự vì các đối tượng này chưa đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự. Bên cạnh đó, nhiều đối tượng trong độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự (từ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi), được xác định là “trẻ em” nhưng hành vi phạm tội lai mang tính chất côn đồ, có tổ chức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, gây mất an toàn cho xã hội.
Có nhiều ý kiến cho rằng cần phải giảm độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự xuống thấp hơn, đồng thời tăng mức hình phạt đối với người dưới 18 tuổi phạm tội. Bên cạnh đó, cũng phải có phương án nâng cao trách nhiệm của trường học, gia đình, nhà trường và xã hội, kết hợp xây dựng các biện pháp ngăn ngừa, hạn chế động cơ khiến người dưới 18 tuổi phạm tội. Vì một mục tiêu cùng chung tay đảm bảo một môi trường văn minh, tiến bộ, lành mạnh cho giới trẻ có cơ hội phát triển và cống hiến cho xã hội.
Trên đây là Bài viết của ANSGLAW về Nhóm người dưới 18 tuổi bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Hy vọng sau bài viết này, các bạn có thể hiểu hơn quy định của pháp luật về nhóm đối tượng đặc biệt này.
